Tijd verspillen voor gevorderden

Er was een tijd dat lummelen nog geen diagnose nodig had. Je kon op een stoel zitten, naar het plafond kijken en werkelijk nergens naartoe hoeven met jezelf. Een klok tikte, koffie smaakte naar karton en ergens liet een stuk behang langzaam los zonder dat iemand daar een projectgroep voor oprichtte. Je gedachten kwamen gewoon binnenwandelen zonder afspraak, badge of doelstelling. Niemand vroeg hoeveel rendement die middag had opgeleverd. Even niksen was geen probleem dat opgelost moest worden, maar gewoon een onderdeel van de dag. Tegenwoordig klinkt dat bijna verdacht, alsof je tijdens kantooruren hebt bekend dat je graag stenen verzamelt en daar geen verdienmodel achter hebt.

Nu moet zelfs rust presteren. Je smartwatch vindt dat je moet bewegen, je telefoon meldt dat je slecht geslapen hebt en ergens bestaat ongetwijfeld een app die beoordeelt of je wel optimaal genoeg nietsdoet. We meten herstel om beter te herstellen van het meten van herstel. Zelfs naar een plant kijken kan tegenwoordig eindigen in een ademhalingsoefening met abonnement. Daar wordt lummelen voor mij interessant. Niet als wellness met een geurkaars ernaast, maar als kleine weigering om iedere minuut te laten solliciteren naar nut. Tijd mag soms gewoon verstrijken zonder dat hij achteraf een beoordelingsgesprek krijgt, en precies daar ontstaat ruimte voor iets wat nergens vooraf voor was ingepland.

Lummelen begint daarom niet met ingewikkelde regels. Telefoon weg, desnoods in een sok en daarna in de rijstpot zodat zelfs Google je even niet meer kan vinden. Laat de afwas staan, die borden mogen best wat zelfstandigheid ontwikkelen, en laat die inbox rustig doorgroeien tot hij zelf begint te twijfelen aan zijn bestaansrecht. Juist wanneer er niets hoeft, gaat je hoofd dingen doen waar geen algoritme om gevraagd heeft. Je herinnert je dat ruimtepannenkoekenbakker ooit een uitstekende beroepskeuze leek, ontdekt dat het woord plint eigenlijk krankzinnig klinkt en krijgt ineens een idee waar je tijdens zeven uur efficiënt vergaderen nooit op was gekomen. Je bent even niet bezig jezelf te verbeteren en daardoor kan er eindelijk weer iets van jezelf tevoorschijn komen.

De hamsterkooi met wifi

Onze dagen zitten ondertussen dichtgeknoopt met afspraken, berichten, deadlines en groepsgesprekken die beginnen met “even kort” en eindigen alsof de volledige gemeenteraad is toegevoegd. Wanneer alles klaar is, grijpen we naar een scherm om uit te rusten van het scherm waarop we de hele dag hebben gewerkt. We kijken naar honden die dansen, mensen die in twaalf seconden een huwelijk redden en iemand die een taart bakt op een skateboard. Drie kwartier later weet je niets meer van wat je gezien hebt, behalve dat je duim moe is en je hoofd klinkt alsof er iemand met bestek in een lade staat te roeren. Vrije tijd moet intussen ook bewijs leveren: wandelen krijgt kilometers, slapen een score en nietsdoen voelt al snel alsof je administratief in gebreke bent gebleven.

Lummelen trekt daar de stekker uit. Geen mindful havermout in een fotogenieke kom en geen certificaat “gevorderd ontspannen”, maar gewoon op een bank liggen en ontdekken dat de spin aan het plafond een gezondere verhouding tot productiviteit heeft dan jij. Hij hangt daar al uren, heeft geen LinkedIn-profiel en oogt opvallend tevreden over zijn loopbaan. Kinderen begrijpen dat zonder cursus. Geef een kind een stok en vijf minuten later is het ridder of piloot. Een kartonnen doos wordt een ruimteschip en een plas een oceaan, terwijl wij vooral afval, risico en natte sokken zien. Misschien moeten we af en toe gewoon weer naast die doos gaan zitten en onze mond houden. Lummelen is geen tijd verspillen. Het is weigeren om iedere minuut op te eten voordat je hem überhaupt hebt geproefd.

Lummelen breekt dat hele theater af, trekt het tapijt onder de managementtafel vandaan en zet de koffie weer op een ouderwets gasvlammetje. Het is de middelvinger van je innerlijke kind naar de CEO van je geweten, een keurige ontslagbrief aan dat deel van jou dat zelfs op zondag rendement wil zien. Geen stappenplan, geen einddoel en niemand die achteraf vraagt wat het heeft opgeleverd. Alleen jij, een krakende stoel en een sok met een gat erin die erbij ligt alsof hij dit jaren geleden al begrepen had. Ergens weet je nog hoe het voelt om niet als project met groeipotentieel door je eigen bestaan te lopen, maar gewoon als mens die nergens naartoe hoeft. Handen even van het stuur, kruimels in je trui, koffie die koud wordt omdat je vergeten was dat hij bestond en vijfentwintig minuten waarin niemand iets van je krijgt.

Wonder boven wonder stort de wereld ondertussen niet in. Dat vind ik misschien wel het meest beledigende nieuws voor onze productieve zelf: alles draait gewoon door terwijl jij niets doet. Daar zit de lummelkunst. Geen spirituele terugtocht, geen vlag en geen strijdkreet, maar ophouden met voortdurend aan jezelf trekken. Even niet verbeteren, oplossen, reageren of slim gebruikmaken van je tijd. Je zit daar, kijkt naar iets wat nergens toe dient en ergens halverwege dat nutteloze bestaan denk je: verrek, ik ben er ook nog. Niet als werknemer, ouder, partner, ondernemer of mens met zeven open tabbladen in zijn hoofd, maar gewoon als levende huisgenoot van die sok. Meer hoeft er op dat moment werkelijk niet te gebeuren.

Het Manifest van het Lummelen

Lummelen is geen luxe die pas begint wanneer je takenlijst eindelijk uitgeput op de bank ligt. We leven in een tijd waarin zelfs ontspanning een programma heeft, stilte via een abonnement binnenkomt en je horloge je vertelt dat je nu moet ademen. Rust wordt serieus genomen zodra ze gemeten, gecertificeerd en liefst ook gefactureerd kan worden. Alsof nietsdoen btw-plichtig is. We verzamelen slaapcijfers, stappen, hartslagen en digitale pluimpjes voor gedrag dat mensen eeuwenlang zonder dashboard uitvoerden. Straks krijgt naar een boom kijken nog een voortgangsbalk: drie minuten eik bekeken, gefeliciteerd, u bent twaalf procent dichter bij uzelf. Precies daar raakt iets eenvoudigs zoek, namelijk bestaan zonder dat iedere minuut eerst hoeft te bewijzen waarom hij recht heeft om er te zijn.

Wanneer die bewijsplicht even wegvalt, gebeuren er vreemde dingen. Gedachten mogen dwalen zonder vergadering, gevoelens liggen ergens zonder onmiddellijk onderzocht te worden en ideeën komen wanneer ze zelf zin hebben. De meeste kwartjes vallen nu eenmaal niet op uitnodiging om 14.30 uur tussen twee afspraken door. Soms komt er zelfs helemaal niets. Ook goed. Dat is waarschijnlijk het onderdeel waar wij moderne mensen het slechtst tegen kunnen, want zelfs van stilte willen we nog opbrengst maken. Kinderen hebben daar minder last van. Een stok wordt zonder businesscase een zwaard, microfoon of antenne naar Mars en een kartonnen doos vliegt naar Jupiter zonder voorafgaande risicoanalyse. Wij zien inmiddels vooral splinters, afvalscheiding en natte sokken. Misschien zit dáár het verschil: kinderen laten lege ruimte nog leeg genoeg om ergens anders in te veranderen.

Wanneer ik coach, dan leef ik. Dat is mijn passie: levenskunstenaar zijn, samen met mensen die onderweg zijn in het leven. Juist daarom lummel ik er gezond omheen, want ook een levenskunstenaar moet af en toe zijn kwasten neergooien en gewoon naar het plafond kijken. Ik dwaal in gedachten, zit in stilte en laat tijd soms gewoon tijd zijn, zodat er ruimte overblijft om mens te blijven. Niet iedere vraag hoeft meteen beantwoord en niet ieder kwartje hoeft met geweld door het gleufje geduwd tot het eindelijk valt. Sommige dingen komen pas boven wanneer je ophoudt eraan te trekken. Dat is geen mystiek, eerder gezond wanbeheer van de agenda. De telefoon mag slapen, de vaatdoek hangt als stakingsleider over het aanrecht en het stof krijgt tijdelijk volledige zeggenschap over zijn eigen vestigingsplaats. Even niet optimaliseren blijkt opvallend goed te combineren met gewoon nog bestaan.

Daar mag best wat absurditeit bij. Stel je voor dat je smartphone zichzelf uitschakelt en een briefje achterlaat: “Ben lummelen. Zoek het vandaag zelf maar uit.” Kijk uit het raam, dans desnoods met je schaduw of verzin een beroep dat werkelijk nergens voor bestaat. Blijf lang genoeg zitten tot het ongemak ontdekt dat niemand meer naar hem luistert. Dat is lummelen: geen prestatie in vermomming, maar ruimte tussen moeten en mogen, tussen profiel en mens, tussen alles wat nog moet gebeuren en het simpele feit dat jij er al bent. Soms blijven alleen een krakende stoel, koude koffie en die sok met het gat erin over. Prima gezelschap. Laat de wereld buiten maar even doordraaien. Die heeft het tot nu toe opvallend goed gered zonder jouw voortdurende management.

Kennismaken zonder wachtlijst

Als je na het lezen van deze NieuwsBlog merkt dat er iets in jouw leven niet goed voelt of vastzit, hoef je daar niet meteen een nette levensvraag van te maken. Soms weet je gewoon dat doorgaan zoals je nu doet weinig nieuws gaat opleveren. Ik ben Freek, coach en psycholoog uit Drachten, en al ruim 30 jaar praat ik met mensen over levensvragen, relaties en werkstress. In al die gesprekken heb ik geleerd dat het probleem lang niet altijd alleen zit in wat jij anders zou moeten doen. Daarom kijk ik ook naar wat bij jou ligt, wat er tussen mensen gebeurt en welke omstandigheden invloed blijven houden. Het leven past nu eenmaal zelden netjes in één doosje. Verwacht daarom geen etiket of standaardpraatje. Ik luister, vraag door, leg verbanden en zeg het wanneer ik denk dat iets anders zit dan jij tot nu toe dacht.

Kennismaken begint met een gratis en vrijblijvend gesprek van 60 minuten, in mijn praktijk aan huis in Drachten of online als dat beter past. Vooraf vul je een digitaal kennismakingsformulier in over wat er speelt en wat voor jou belangrijk is. Ik lees vooraf wat je levensvraag is, of waar het in je leven schuurt of vastzit, zodat we tijdens het gesprek meteen kunnen aansluiten. Minstens zo belangrijk is de klik: je ervaart hoe ik luister, doorvraag en reageer en of mijn manier van coachen bij je past. Past jouw levensvraag beter bij iemand anders, dan zeg ik dat. Heb je vooraf een korte vraag, dan bereik je me via de WhatsApp-knop. Vul hieronder je gegevens en levensvraag in en geef aan wanneer je wilt afspreken. Binnen 24 uur neem ik zelf contact met je op en plannen we een afspraak, overdag of ’s avonds en altijd binnen 2 weken.