Weerstand de stille saboteur in je lijf

Ik ken weerstand niet uit een boek maar uit mijn botten. Sinds mijn auto-ongeluk word ik wakker met pijn die als een roestige schroef door mijn rug draait. Elke ochtend fluistert iets dat blijven liggen veiliger is dan bewegen. Mijn lijf houdt van bescherming, mijn spieren stemmen regelmatig vóór stilstand en ergens in mijn hoofd zit een klein comité dat daar onmiddellijk notulen van maakt. Geef ik eraan toe, dan verroest ik mee, in lijf en hoofd. Weerstand komt zelden binnen met een bivakmuts. Hij strijkt vriendelijk over je schouder, knikt begripvol en zet ondertussen de handrem erop. Hij ruikt naar koude koffieprut en nachtzweet, naar die domme geruststelling die zegt dat morgen ook nog bestaat. Warm, veilig, vertrouwd. Tot je merkt dat je dagen zonder jou alvast zijn doorgelopen.

Ik zie hem ook bij mensen tegenover me. Iemand schuift binnen, glimlacht nét te snel en knijpt onder tafel een paperclip langzaam richting metaalpoeder. Zodra een vraag te dichtbij komt, verandert de lucht. Adem stokt, ogen maken een omweg en ineens verschijnt er een grap, een stilte of een rationele PowerPoint waarmee je moeiteloos zes kamerplanten kunt verstikken. Dat is niet automatisch luiheid of onwil. Weerstand beschermt vaak precies de plek waar iets spannend, pijnlijk of onbekend wordt. Alleen heeft bescherming een vervelende hobby: hij vergeet op tijd weer naar huis te gaan. Voor je het weet woont hij bij je in, eet hij uit je koelkast en bepaalt hij welke deur vandaag vooral dicht moet blijven.

Weerstand heeft overal een reservesleutel

Hij blijft niet keurig bij één onderwerp. Hij kruipt onder het dekbed, schuift aan bij relaties en zit tijdens vergaderingen pontificaal aan tafel terwijl niemand hem heeft uitgenodigd. Een stel maakt ruzie over de vaat terwijl nabijheid allang onder het aanrecht ligt. Een team bespreekt voor de vierde keer hetzelfde besluit en noemt dat zorgvuldigheid. Een leidinggevende rent harder omdat stilstaan gevaarlijk dicht bij voelen komt. Organisaties bestaan uit mensen en mensen nemen hun kreukels gewoon mee naar binnen, hoe strak het overhemd ook gestreken is. Wanneer weerstand nergens besproken mag worden, duikt hij elders op: in uitstel, irritatie, afhaken, vermoeidheid en gesprekken waarin iedereen keurig knikt terwijl vanbinnen de stoelen al op tafel staan. Weerstand hoeft niet weg. Dat is ook zo’n opgepoetst sprookje. Je kijkt hem aan, hoort zijn bezwaren en geeft hem vervolgens niet automatisch de autosleutels.

Grote plannen vindt hij heerlijk, want daar kan hij weken omheen wandelen. Kleine bewegingen vindt hij vervelend. Eén telefoontje. Een halve bladzijde. Tien minuten naar buiten terwijl je lijf liever een staking uitroept. Niet heroïsch en zonder trompetten. Juist dat kleine gedoe haalt de handrem er een tandje af. Je merkt het pas achteraf: er kwam beweging waar eerst alleen discussie zat. De roestige schroef is niet verdwenen, maar hij beslist niet meer alleen welke kant je opgaat. Daar zijn we collectief trouwens behoorlijk bedreven in geraakt. We drukken op refresh alsof daar verlossing achter zit, scrollen onszelf gaar en vullen ieder ongemakkelijk gaatje met digitale suikerbroodjes die drie minuten smaken en daarna vooral kruimels achterlaten. Verantwoordelijkheden schuiven we door als een stinkende vuilniszak waarvan iedereen hoopt dat de volgende hem wel buiten zet. We vergaderen, hervergaderen en maken vervolgens een werkgroep die onderzoekt waarom de vorige vergadering niets opleverde.

Ondertussen staat het huis in brand en zitten wij nog te discussiëren of de brandblusser wel in de juiste kleurstelling past. Weerstand is daarmee niet alleen iets van een cliënt tegenover mij of van mijn eigen rug om zeven uur ’s ochtends. Het zit in relaties, gezinnen, organisaties en in hele groepen mensen die liever nog één rondje nadenken dan een deur openduwen waarvan niemand precies weet wat erachter zit. Niet omdat mensen zwak zijn, maar omdat bekend ongemak verrassend comfortabel kan worden. Je kent tenminste de meubels. Alleen wordt een wachtkamer na verloop van tijd ook gewoon een kamer waarin je woont. Daarom hoef ik weerstand niet meer te verslaan. Dat gevecht heb ik lang genoeg gevoerd. Ik herken hem, ik hoor hem en soms geef ik hem zelfs gelijk. Mijn rug doet pijn. Mijn lijf wil rust. Er zijn dagen waarop iedere stap onderhandeld moet worden alsof ik een vredesakkoord met mezelf sluit. Maar weerstand krijgt niet meer automatisch de voorzittershamer. De roestige schroef mag ’s ochtends meepraten. Hij bepaalt alleen niet meer de hele vergadering.

Stilte trekt de stekker uit de ruis

Weerstand houdt van herrie. Van geroezemoes, eindeloos uitstellen en een hoofd waarin vijftien gedachten tegelijk met stoelen schuiven. Van druk bezig zijn zonder één millimeter op te schieten. Stilte maakt dat lastiger, want daar heeft hij ineens geen decor meer. Geen scherm, geen lijstje, geen vergadering en geen verhaal waarmee je jezelf nog even kunt bezighouden. Daarom laat ik mensen soms juist niets doen. Geen schema, geen stappenplan en geen goedbedoeld gedoe met doelen. Alleen zitten en merken wat er gebeurt wanneer niemand meteen aan het stuur hoeft. Dan kan onder alle drukte iets anders hoorbaar worden: angst, vermoeidheid, verlangen, verdriet of gewoon het eerlijke besef dat je al tijden ergens omheen loopt.

Dat maakt stilte niet gezellig. Stilte kan behoorlijk onbeschoft zijn. Ze trekt laden open waarvan jij dacht dat ze prima dicht konden blijven en zet dingen midden op tafel waar je liever nog drie maanden over wilde nadenken. Daarom vind ik stilte geen luxe. Stilte is dynamiet. Niet omdat alle weerstand er spontaan door verdampt, maar omdat zijn vermommingen minder goed blijven zitten wanneer jij niet meteen wegloopt. Soms blijkt onder “geen zin” vooral uitputting te liggen, onder uitstel angst en onder drukte een verlangen dat al jaren tegen de binnenkant van de deur staat te bonzen. Je hoeft daar niet meteen iets mee. Eerst maar eens horen wat er eigenlijk zo nodig naar buiten wil.

Achter het pantser zonder gebruiksaanwijzing

Weerstand komt zelden binnen als vijand. Hij doet eerder dienst als overijverige beveiliger die ooit nuttig was en daarna vergeten is dat zijn dienst erop zat. Hij wil beschermen en zet ondertussen zoveel hekken neer dat jij zelf nergens meer langs kunt. Dat maakt hem niet slecht en jou niet zwak, maar het maakt hem wel lastig gezelschap wanneer hij de sleutels heeft. Daarom vraag ik mensen niet om helden te worden. Geen capes, geen applaus en geen therapeutische bergtop met de armen in de lucht. Alleen blijven waar het schuurt, ademen waar je lijf liever dichtklapt en bewegen wanneer stilstand zich ineens voordoet als een geweldig levensplan.

Mijn eigen lichaam kent dat verhaal uit zijn hoofd. Mijn rug fluistert bijna dagelijks dat blijven liggen een uitstekend idee is en dat morgen ook nog bestaat. Soms heeft hij gelijk, soms ook niet, en precies daar zit voor mij de hele onderhandeling. Niet in grootse daden, maar in het rauwe besluit om aanwezig te blijven in mijn eigen leven. De ene dag betekent dat bewegen, de andere dag rust nemen zonder daar meteen een complete rechtbank in mijn hoofd voor op te richten. Ik hoef weerstand niet te verslaan. Ik hoef alleen te voorkomen dat hij iedere ochtend alvast mijn agenda invult en daarna tevreden achteroverleunt alsof hij de hele toko bezit.

Weerstand de beuk erin

Daarom de beuk erin. Niet met opgefokte spierballentaal of door overal blind doorheen te rammen, maar door scherp te herkennen wanneer voorzichtigheid je werkelijk beschermt en wanneer ze zich heeft vermomd als keurige stilstand. Angst gaat zelden beleefd opstaan om te melden dat het gevaar geweken is en jij nu rustig verder kunt. Je voelt dat het schuurt en bepaalt toch zelf wat er gebeurt. De ene keer betekent dat een telefoontje plegen waar je al dagen omheen draait, de andere keer opstaan terwijl alles in jou liever blijft liggen, en soms is juist stoppen de beweging die nodig is. Het gaat niet om altijd dóórgaan, maar om voorkomen dat weerstand ongemerkt namens jou de besluiten neemt. Want zodra dat gebeurt, krijgt dat irritante stemmetje wel héél veel praatjes voor iemand die zelf nergens naartoe hoeft.

Weerstand ontdekt op precies het verkeerde moment hoe fantastisch de bank zit, waarom morgen ineens veel geschikter klinkt en dat jouw droom best nog even in de wachtkamer kan tussen drie afleveringen, een zak chips en een overtuigend verhaal over waarom vandaag toch al verloren was. Hij verkoopt uitstel als verstandigheid en schijnveiligheid als bescherming. Gevaarlijk spul, juist omdat het zo redelijk klinkt. Luister je daar iedere keer braaf naar, dan wordt “niet vandaag” langzaam je levensmotto en verzamel je uiteindelijk gemiste kansen waar niemand een vitrine voor wil kopen. Daarom zeg ik in coaching: hoor je weerstand aan, onderzoek waar hij voor waarschuwt en bepaal daarna zelf wat je ermee doet. Soms heeft hij een punt en moet je rust nemen. Soms moet je die innerlijke zeurpiet met zijn comfortabele smoesjes gewoon naar de achterbank schuiven en zelf weer gaan rijden.

Niet om stoer te doen of jezelf met opgeheven middelvinger door iedere grens heen te jagen. Daar hebben we al genoeg internetgoeroes voor. Het gaat erom dat jij degene blijft die beslist over je eigen leven, ook wanneer angst, pijn of onzekerheid luidruchtig meepraten. Weerstand mag achterin mopperen, commentaar leveren op de route en om de vijf kilometer vragen of we niet beter terug kunnen. Aan het stuur heeft hij geen ruk te zoeken. Hij leeft van schijnveiligheid om jou weg te houden bij wat je eigenlijk wilt of moet doen. Laat hem praten. Jij rijdt.

Kennismaken zonder wachtlijst

Als je na het lezen van deze NieuwsBlog merkt dat er iets in jouw leven niet goed voelt of vastzit, hoef je daar niet meteen een nette levensvraag van te maken. Soms weet je gewoon dat doorgaan zoals je nu doet weinig nieuws gaat opleveren. Ik ben Freek, coach en psycholoog uit Drachten, en al ruim 30 jaar praat ik met mensen over levensvragen, relaties en werkstress. In al die gesprekken heb ik geleerd dat het probleem lang niet altijd alleen zit in wat jij anders zou moeten doen. Daarom kijk ik ook naar wat bij jou ligt, wat er tussen mensen gebeurt en welke omstandigheden invloed blijven houden. Het leven past nu eenmaal zelden netjes in één doosje. Verwacht daarom geen etiket of standaardpraatje. Ik luister, vraag door, leg verbanden en zeg het wanneer ik denk dat iets anders zit dan jij tot nu toe dacht.

Kennismaken begint met een gratis en vrijblijvend gesprek van 60 minuten, in mijn praktijk aan huis in Drachten of online als dat beter past. Vooraf vul je een digitaal kennismakingsformulier in over wat er speelt en wat voor jou belangrijk is. Ik lees vooraf wat je levensvraag is, of waar het in je leven schuurt of vastzit, zodat we tijdens het gesprek meteen kunnen aansluiten. Minstens zo belangrijk is de klik: je ervaart hoe ik luister, doorvraag en reageer en of mijn manier van coachen bij je past. Past jouw levensvraag beter bij iemand anders, dan zeg ik dat. Heb je vooraf een korte vraag, dan bereik je me via de WhatsApp-knop. Vul hieronder je gegevens en levensvraag in en geef aan wanneer je wilt afspreken. Binnen 24 uur neem ik zelf contact met je op en plannen we een afspraak, overdag of ’s avonds en altijd binnen 2 weken.