De stem die je klein houdt

We kennen allemaal dat irritante stemmetje. Niet luid, maar geniepig. Het zegt dat je beter niets kunt zeggen omdat je door de mand zou vallen, dat anderen waarschijnlijk meer weten en dat veilig blijven zitten vandaag eigenlijk een bijzonder verstandige keuze is. Vreemd genoeg behandelen we dat stemmetje vervolgens alsof het een wetboek bij zich draagt en precies weet hoe de wereld in elkaar zit. Hoe vaak heb je jezelf al afgeremd met een verhaal dat vooral overtuigend klonk omdat je het zo vaak had herhaald? Zelfvertrouwen begint voor mij niet met borstklopperij of een houding alsof niets je raakt. Het groeit wanneer je iets doet terwijl de twijfel nog gewoon mee naar binnen loopt. Die presentatie geven, dat lastige gesprek voeren of eindelijk een besluit nemen dat al maanden op de gang staat te wachten. Het hoeft niet vlekkeloos te gaan. Juist doordat je ervaart dat je met spanning, fouten en onzekerheid kunt omgaan, krijgt dat geniepige stemmetje langzaam wat minder recht van spreken.

Falen zonder jezelf af te schrijven

We behandelen fouten soms alsof na één verkeerde beweging onmiddellijk een commissie bijeenkomt om onze geschiktheid als mens opnieuw te beoordelen. Daarom wachten we, stellen uit of kiezen zo voorzichtig dat er uiteindelijk weinig meer te verliezen én te winnen valt. Falen bewijst alleen niet dat jij tekortschiet. Soms liep iets verkeerd, soms koos je beroerd en soms stond die muur inderdaad precies waar je met je neus tegenaan liep. Daar hoef je geen persoonlijk drama van drie seizoenen van te maken. Zelfvertrouwen groeit juist wanneer je merkt dat een misstap niet automatisch betekent dat jijzelf mislukt bent. Je kunt kijken wat er gebeurde, iets leren, eventueel even behoorlijk balen en daarna weer verder.

Zelfvertrouwen is daarbij iets anders dan ego. Arrogantie heeft voortdurend publiek nodig en kijkt graag opzij om te controleren wie er onder haar staat. Zelfvertrouwen hoeft veel minder lawaai te maken. Je weet wat je kunt, weet ook waar je niet goed in bent en hoeft niet bij iedere keuze eerst de denkbeeldige jury op de tribune te raadplegen. Dat geeft een veel steviger soort vrijheid dan jezelf dagelijks vertellen dat je fantastisch bent. Niet omdat je altijd gelijk hebt of nooit meer twijfelt, maar omdat een fout, afwijzing of ongemakkelijk moment niet meer meteen het hele gebouw van je zelfbeeld hoeft te ontruimen.

Wie schreef dat verhaal eigenlijk

Soms zegt iets in jou dat dit allemaal aardig klinkt, maar voor jóú natuurlijk niet geldt. Jij bent nu eenmaal iemand die twijfelt, niet zo snel iets durft of eerst drie keer wil weten of het wel goed komt. Alleen zijn zulke overtuigingen zelden bij je geboorte meegeleverd. Vaak zijn het oude zinnen die opvallend lang zijn blijven hangen: “Ik ben niet slim genoeg.” “Ik kan dat toch niet.” “Straks zien ze dat ik eigenlijk helemaal niet zo goed ben.” Misschien begon zo’n verhaal bij een leraar die op precies het verkeerde moment een sneer gaf, een ouder van wie bevestiging schaars bleef of één mislukking die destijds veel groter voelde dan ze achteraf bleek te zijn. Zo’n zin kan vervolgens jarenlang in je hoofd blijven wonen zonder ooit nog huurverhoging of controle op de feiten te krijgen.

Dat maakt hem nog geen waarheid. Interessanter is daarom om af en toe te vragen: van wie is deze zin eigenlijk en klopt hij vandaag nog? Zelfvertrouwen groeit vervolgens niet doordat je er een mooiere spreuk tegenover zet, maar doordat je iets doet wat het oude verhaal tegenspreekt. Een mening uitspreken terwijl je normaal zwijgt, iets proberen waarin je nog niet goed bent of eindelijk vertellen wat je al te lang alleen hebt gedragen. Soms helpt juist een ander mens daarbij. Iemand die luistert zonder onmiddellijk te corrigeren of op te lossen kan je ineens laten merken dat jouw oude verhaal misschien al jaren met verlopen papieren rondloopt.

Wiebelen zonder om te vallen

Zelfvertrouwen betekent niet dat twijfel op een ochtend haar koffers pakt en definitief vertrekt. Het wordt interessanter wanneer je merkt dat je kunt wiebelen zonder meteen om te vallen. Je stuurt die mail die al drie dagen als concept staat, zegt wat je werkelijk vindt of pakt een kans waarvan je hoofd ondertussen nog een complete risicoanalyse probeert te maken. Niet omdat je eindelijk volledig klaar bent, maar omdat je ontdekt dat klaar zijn nogal overschat wordt. Veel dingen leer je pas nadat je begonnen bent en zelfvertrouwen groeit juist uit de ervaring dat spanning, onzekerheid en een misser niet automatisch betekenen dat jij terug moet naar start.

Daar zit voor mij het verschil met de opgeblazen versie van zelfvertrouwen. Je hoeft niet iedere ochtend voor de spiegel te verklaren dat je fantastisch bent en ook niet te doen alsof kritiek je niets meer kan schelen. Stevig staan betekent eerder dat je weet wat je kunt, kunt verdragen dat iets niet lukt en niet bij iedere twijfel opnieuw een referendum over je eigen waarde organiseert. Dat oude stemmetje mag best nog wat mompelen op de achtergrond. Het hoeft alleen niet meer achter het stuur te zitten. Zelfvertrouwen dat blijft staan is daarom niet leven zonder aarzeling, maar steeds vaker merken dat jij ook mét die aarzeling kunt bewegen.

Kennismaken zonder wachtlijst

Als je na het lezen van deze NieuwsBlog merkt dat er iets in jouw leven niet goed voelt of vastzit, hoef je daar niet meteen een nette levensvraag van te maken. Soms weet je gewoon dat doorgaan zoals je nu doet weinig nieuws gaat opleveren. Ik ben Freek, coach en psycholoog uit Drachten, en al ruim 30 jaar praat ik met mensen over levensvragen, relaties en werkstress. In al die gesprekken heb ik geleerd dat het probleem lang niet altijd alleen zit in wat jij anders zou moeten doen. Daarom kijk ik ook naar wat bij jou ligt, wat er tussen mensen gebeurt en welke omstandigheden invloed blijven houden. Het leven past nu eenmaal zelden netjes in één doosje. Verwacht daarom geen etiket of standaardpraatje. Ik luister, vraag door, leg verbanden en zeg het wanneer ik denk dat iets anders zit dan jij tot nu toe dacht.

Kennismaken begint met een gratis en vrijblijvend gesprek van 60 minuten, in mijn praktijk aan huis in Drachten of online als dat beter past. Vooraf vul je een digitaal kennismakingsformulier in over wat er speelt en wat voor jou belangrijk is. Ik lees vooraf wat je levensvraag is, of waar het in je leven schuurt of vastzit, zodat we tijdens het gesprek meteen kunnen aansluiten. Minstens zo belangrijk is de klik: je ervaart hoe ik luister, doorvraag en reageer en of mijn manier van coachen bij je past. Past jouw levensvraag beter bij iemand anders, dan zeg ik dat. Heb je vooraf een korte vraag, dan bereik je me via de WhatsApp-knop. Vul hieronder je gegevens en levensvraag in en geef aan wanneer je wilt afspreken. Binnen 24 uur neem ik zelf contact met je op en plannen we een afspraak, overdag of ’s avonds en altijd binnen 2 weken.