Organisatiecoaching
Bouwen aan gezond werk waar prestaties en werkplezier elkaar versterken
Gezond werken begint bij werkplezier
Als organisatiecoach en psycholoog richt ik mij op werkplezier en gezond werken, juist op het moment waarop werkdruk nog geen officieel probleem heet, maar mensen wel beginnen te merken dat er iets schuurt. In het midden- en kleinbedrijf gebeurt dat gemakkelijk tussen het gewone werk door. De ondernemer werkt zelf volop mee, de leidinggevende probeert ondertussen drie dingen tegelijk op te lossen en een paar betrouwbare medewerkers blijken steeds opnieuw degene die het ontstane gat dichtlopen. Het werk gaat door, dus lange tijd lijkt er weinig aan de hand. Tot slecht slapen gewoner wordt, korte lontjes langer meegaan dan vergaderingen en mensen nog uitstekend functioneren, maar steeds meer energie nodig hebben om dat functioneren vol te houden.
Werkplezier is daarom meer dan een prettige sfeer of een extraatje naast het echte werk. Het zegt ook iets over de ruimte die mensen ervaren om hun vak goed uit te oefenen, invloed te hebben, samen te werken en verantwoordelijkheid te dragen zonder zichzelf structureel voorbij te lopen. Met meer dan 30 jaar ervaring kijk ik daarbij niet alleen naar de medewerker die klachten krijgt, maar ook naar wat er iedere werkdag van die medewerker wordt gevraagd. Wie beslist, wie draagt welke verantwoordelijkheid, waar stapelt werk zich op en welke problemen worden inmiddels opgelost door telkens dezelfde mensen nóg iets flexibeler te laten zijn?
Daar ligt voor mij het verschil tussen individuele coaching en organisatiecoaching. Niet ieder probleem ontstaat door het werk en niet ieder persoonlijk patroon kan door een organisatie worden opgelost. Maar een medewerker leren beter omgaan met werkdruk terwijl taken, verantwoordelijkheden of samenwerking structureel niet kloppen, schiet evenmin op. Daarom onderzoek ik drie niveaus: wat speelt bij de mens zelf, wat gebeurt tussen mensen en waar vraagt de organisatie van medewerkers iets wat anders, duidelijker of gezonder georganiseerd kan worden. Juist op het snijvlak van die drie wordt zichtbaar waar werkelijk beweging nodig is.
Daar komen mijn werk als psycholoog en organisatiecoach samen. Ik werk preventief met medewerkers, leidinggevenden en teams, online, vanuit mijn praktijk in Drachten en bij organisatievragen ook op de werkplek. Niet met een standaardprogramma dat ieder bedrijf dezelfde oplossing voorschrijft en evenmin met een workshop werkgeluk terwijl iedereen ondertussen op zijn tandvlees loopt. Eerst moet duidelijk zijn waar het werkelijk schuurt, wat behouden moet blijven, wat anders georganiseerd kan worden en wie daarin iets te doen heeft. Gezond werken vraagt niet dat iedereen iedere maandag fluitend binnenkomt. Maar als zuchten de voertaal wordt, is het verstandig om niet te wachten tot verzuim het gesprek namens iedereen opent.
Als de cijfers kloppen en de mensen kraken
Een organisatie kan op papier uitstekend draaien terwijl het dagelijks werk steeds moeilijker vol te houden wordt. De omzet klopt, klanten zijn tevreden, opdrachten komen binnen en deadlines worden gehaald. Alleen vertellen die cijfers niet hoeveel improvisatie er nodig is om ze iedere maand opnieuw te laten kloppen. De medewerker die het nog wel even opvangt, de leidinggevende die spanning in het team voelt maar het gesprek uitstelt omdat de agenda al vol zit en de ondernemer die zelf blijft bijspringen omdat er anders niemand is: zolang iedereen doorgaat, kan een structureel probleem verrassend lang op een tijdelijke drukte lijken.
Wat daarachter zit, is lang niet altijd een gebrek aan motivatie. Vaak zie je juist betrokken mensen die veel verantwoordelijkheid voelen, maar werken in een situatie waarin rollen, verwachtingen of besluitvorming onvoldoende helder zijn geworden. Werk blijft liggen en belandt vanzelf bij degene die het toch wel oppakt. Een besluit wordt vooruitgeschoven, waardoor vijf mensen er iedere week opnieuw omheen moeten werken. Een leidinggevende wil ruimte geven, terwijl medewerkers ondertussen vooral willen weten wie nu eigenlijk beslist. Zo ontstaan patronen die niemand bewust heeft ontworpen, maar waar iedereen dagelijks rekening mee moet houden.
Organisatiecoaching begint daarom voor mij niet automatisch bij een training of bij de vraag welke medewerker weerbaarder moet worden. Eerst brengen we de praktijk terug naar normale proporties. Waar ontstaat de druk? Welke verantwoordelijkheid hoort werkelijk bij welke rol? Waar ontbreekt regelruimte, duidelijkheid of een gesprek dat al te lang wordt uitgesteld? Welke persoonlijke patronen spelen mee en welke knelpunten blijven bestaan ongeacht wie er op die stoel zit? Ik werk met medewerkers, leidinggevenden en teams om dat onderscheid zichtbaar te maken en vervolgens concreet te bepalen wat anders moet in gedrag, samenwerking, leiderschap of organisatie.
Daar hoeft niet automatisch een extra programma, vergaderritueel of nieuw mapje uit voort te komen. Een team dat al te veel draagt, heeft zelden als eerste behoefte aan méér organisatie eromheen. Soms ligt de beweging in een beter gesprek, duidelijkere verantwoordelijkheden of een leidinggevende die eindelijk een besluit neemt. Soms moet een medewerker leren eerder een grens aan te geven of verantwoordelijkheid terugleggen waar die hoort. En soms moet het werk zelf simpelweg beter georganiseerd worden. Dat is geen zachte rand rond de bedrijfsvoering; het ís bedrijfsvoering. Goede resultaten blijven uiteindelijk alleen waardevol wanneer de mensen die ze mogelijk maken niet structureel de rekening betalen.
Als het werk ongemerkt gaat schuiven
Op papier kan het werk er overzichtelijk uitzien terwijl mensen in de praktijk al maanden aan het schuiven zijn. Een afdeling vangt op wat elders niet meer lukt, een overleg dat ooit bedoeld was om besluiten te nemen wordt langzaam een rondje bijpraten en een tijdelijke oplossing blijkt na drie jaar verrassend goed ingeburgerd. Roosters kloppen, doelen staan vast en toch is het dagelijks werk iets anders geworden dan ooit is afgesproken. Zulke verschuivingen beginnen meestal klein. Iemand neemt iets over omdat dat op dat moment handig is, een ander past zich aan en voor je het weet draait een deel van de organisatie op afspraken die nergens staan, maar waar inmiddels wel iedereen rekening mee moet houden.
Daar kan werkplezier langzaam verdwijnen. Niet noodzakelijk door één groot probleem, maar door vaagheid, uitgestelde besluiten, steeds opnieuw bijspringen en het gevoel dat dezelfde mensen uiteindelijk toch wel zorgen dat het werk afkomt. Wat eerst flexibiliteit heet, kan daardoor ongemerkt een vaste manier van organiseren worden. De vraag is dan niet alleen hoeveel werk er ligt, maar ook waarom het telkens op dezelfde plekken terechtkomt, hoeveel ruimte mensen hebben om zelf bij te sturen en waar verantwoordelijkheden onderweg zijn vervaagd. Tegen de tijd dat zulke patronen werkelijk beginnen te slijten, heeft meestal iedereen al lang gevoeld dat er iets niet klopt, alleen stond het nog nergens als zodanig op de agenda.
Mijn organisatiecoaching begint daarom niet met een nieuw protocol over hoe het werk volgens papier zou moeten verlopen. Ik kijk eerst naar hoe het dagelijks werkelijk gaat, welke tijdelijke oplossingen inmiddels vaste gewoonten zijn geworden en waar mensen problemen opvangen die eigenlijk ergens anders opgelost moeten worden. Daar moeten concrete keuzes uit volgen over verantwoordelijkheden, besluitvorming, samenwerking en de manier waarop het werk wordt ingericht. Organisatiecoaching betekent voor mij dan ook niet automatisch méér organiseren, maar eerder stoppen met ieder jaar opnieuw de verjaardag vieren van een noodoplossing die allang geen noodoplossing meer is. Het doel is weer helder krijgen wat mensen nodig hebben om hun werk goed te doen en wat de organisatie moet veranderen om dat mogelijk te maken.
Organisatiecoaching met ondernemersogen
Die manier van kijken komt niet alleen voort uit mijn werk als psycholoog en organisatiecoach. Als ondernemer weet ik ook dat een bedrijf niet draait op goede gesprekken en begrip alleen. Klanten moeten geholpen worden, afspraken moeten worden nagekomen, mensen moeten hun werk kunnen doen en uiteindelijk moeten de cijfers gewoon kloppen. Daarom kijk ik tegelijk naar wat het werk van mensen vraagt en naar wat de organisatie iedere dag moet waarmaken. Juist tussen die twee kan spanning ontstaan: tussen ambitie en beschikbare capaciteit, tussen wat aan klanten wordt beloofd en wat medewerkers praktisch kunnen leveren, of tussen de snelheid die nodig lijkt en de ruimte die mensen werkelijk hebben om hun werk goed te blijven doen.
Dat houdt mijn blik nuchter. Niet ieder team met werkdruk heeft behoefte aan een training en niet iedere leidinggevende die vastloopt hoeft eerst drie middagen met gekleurde post-its te ontdekken wie hij werkelijk is. Soms dragen simpelweg te weinig mensen te veel, zijn verantwoordelijkheden zo vriendelijk over iedereen verdeeld dat uiteindelijk niemand precies weet wie beslist, of bestaat leidinggeven vooral uit brandjes blussen met een keurige agenda eromheen. Dan helpt het weinig om alleen naar gedrag, communicatie of gevoel te kijken, want ook het werk zelf moet onder de loep. Welke taken horen waar, wie heeft beslissingsruimte, wat blijft onnodig hangen en welke manier van werken kost inmiddels meer energie dan zij oplevert?
Voor ondernemers, leidinggevenden en teams ligt daar voor mij de kern van organisatiecoaching. We onderzoeken waar de organisatie iets vraagt wat op deze manier niet goed vol te houden is, waar persoonlijke patronen of samenwerking het probleem versterken en welke verandering praktisch uitvoerbaar is zonder ondertussen de hele bedrijfsvoering stil te leggen. Daar komen mijn psychologische blik en ondernemerservaring bij elkaar: niet naast het echte werk, maar precies waar mensen, leiderschap en resultaat elkaar iedere dag ontmoeten. Een organisatie hoeft niet perfect te draaien en improviseren hoort geregeld bij ondernemen, maar wanneer iedereen permanent moet improviseren om het gewone werk overeind te houden, vertelt dat niet meer hoe flexibel de mensen zijn maar dat er iets in de organisatie opnieuw bekeken moet worden.
NieuwsBlog organisatiecoaching
Hier kun je lezen over werkdruk, motivatie en wat er in teams stilletjes begint te schuren.
🔶 Wanneer motivatie hapert: Als mensen blijven functioneren, maar de scherpte langzaam uit het werk verdwijnt.
🔶 Werkdruk: Als moeten groter wordt dan wat mensen nog gezond kunnen dragen.
🔶 Werkplezier: Geen HR-sausje, maar een signaal dat werk weer menselijk klopt.
🔶 Burn-out leeg en hoe je dan verder kunt: Als inzet groter werd dan herstel en hetzelfde pad terug geen oplossing meer is.
Achtergrondinformatie
🔶 SER over duurzame inzetbaarheid: Gezond, gelukkig en bekwaam aan het werk.
🔶 Sociaal Werk werkt over werkplezier: Betekenisvol werk dat past bij wie je bent.
Kennismaken zonder wachtlijst
Een eerste gesprek over organisatiecoaching wordt gemakkelijk uitgesteld zolang het werk nog doorgaat. Klanten worden geholpen, deadlines gehaald en wanneer ergens een gat valt, staat er meestal wel iemand op die het tijdelijk opvangt. Alleen kan tijdelijk verrassend lang duren. Wanneer dezelfde mensen steeds bijspringen, verantwoordelijkheden blijven verschuiven, besluiten terugkomen zonder werkelijk genomen te worden of werkdruk inmiddels bij de gewone bedrijfsvoering lijkt te horen, is het verstandig om eerder te onderzoeken wat er speelt. Niet om onmiddellijk een verandertraject op te tuigen, maar om helder te krijgen waar het werk vastloopt, wat nog goed functioneert en op welk niveau verandering werkelijk nodig is.
Al meer dan 30 jaar begeleid ik mensen en organisaties rond werkdruk, samenwerking, leiderschap en gezond werken. Tijdens de kennismaking kijken we naar de dagelijkse praktijk achter de vraag waarmee je komt. Wat gebeurt er tussen medewerkers en leidinggevenden, waar zijn rollen of verantwoordelijkheden onduidelijk geworden en welke problemen worden inmiddels vooral opgelost doordat mensen zich voortdurend aanpassen of extra werk opvangen? Er hoeft vooraf geen complete probleemanalyse of uitgewerkt veranderplan op tafel te liggen. Eerst maken we onderscheid tussen wat bij individuele medewerkers speelt, wat in samenwerking of leiderschap ontstaat en wat door de organisatie van het werk zelf wordt veroorzaakt of versterkt. Zo wordt ook duidelijk of mijn manier van organisatiecoaching past bij de vraag die er ligt.
De eerste kennismaking is gratis en zonder verplichtingen. We kunnen online afspreken, in mijn praktijkruimte in Drachten of bij een organisatievraag op de werkplek wanneer dat inhoudelijk meerwaarde heeft. Heb je vooraf een vraag of wil je kort toelichten wat er binnen de organisatie speelt, dan kun je daarvoor ook de WhatsApp-knop gebruiken. Via het formulier hieronder laat je eenvoudig je gegevens en je vraag achter. Binnen vierentwintig uur neem ik persoonlijk contact met je op en plannen we een eerste gesprek, overdag of ’s avonds en altijd binnen twee weken. Daarna bepalen we samen of organisatiecoaching een passende vervolgstap is en wat er werkelijk nodig is om beweging te krijgen.
